Δίκαιη Μετάβαση: ενίσχυση επενδύσεων 5–40 εκατ. € για νέες μεγάλες επιχειρήσεις
Η δράση «Ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων παραγωγικών επενδύσεων νέων και υπό σύσταση μεγάλων επιχειρήσεων» του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΠΑ 2021–2027) χρηματοδοτεί επενδυτικά σχέδια από 5.000.000 € έως 40.000.000 € σε επιχειρήσεις που ιδρύονται τώρα ή ιδρύθηκαν πρόσφατα στις περιοχές απολιγνιτοποίησης της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης.
Απευθύνεται αποκλειστικά σε μεγάλες επιχειρήσεις. Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες υπάρχουν ξεχωριστές προσκλήσεις της ίδιας οικογένειας. Αφορά επενδύσεις μεγάλης κλίμακας σε κτίρια, εξοπλισμό, προσωπικό και υπηρεσίες, και οι υποβολές είναι ανοιχτές έως τις 16 Νοεμβρίου 2026, μετά από παράταση.
Στο άρθρο αυτό συγκεντρώνουμε όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν αποφασίσετε αν θα υποβάλετε αίτηση: ποιοι είναι δικαιούχοι, τι χρηματοδοτείται, ποιες είναι οι προθεσμίες και πού συνήθως σκοντάφτουν οι φάκελοι αυτής της κλίμακας.
Τι είναι το πρόγραμμα με δυο λόγια
Η πρόσκληση εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» του ΕΣΠΑ 2021–2027 και υλοποιείται από τη Διαχειριστική Αρχή του Προγράμματος (ΔΑ ΕΣΠΑ-ΔΑΜ). Στόχος της είναι να στηρίξει τη δημιουργία νέας παραγωγικής δραστηριότητας στις περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση, ώστε να αναπληρωθούν οι θέσεις εργασίας και το εισόδημα που χάνονται με το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων.
Η συνολική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης ανέρχεται σε 30.000.000 €. Περιοχές εφαρμογής είναι οι περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης (Ε.Σ.ΔΙ.Μ.) Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης: οι Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς και Γρεβενών, καθώς και οι Δήμοι Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας στην Πελοπόννησο.
Πρόκειται για μία από τις τέσσερις παράλληλες προσκλήσεις παραγωγικών επενδύσεων της Δίκαιης Μετάβασης, που χωρίζονται ανά μέγεθος επιχείρησης (μεγάλες ή ΜΜΕ) και ανά ηλικία (υφιστάμενες ή νέες και υπό σύσταση). Η συγκεκριμένη αφορά τις νέες και υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις. Τις υπόλοιπες τρεις τις παρουσιάζουμε στο τέλος του άρθρου, ενώ όλα τα προγράμματα ΕΣΠΑ που παρακολουθούμε βρίσκονται στην αντίστοιχη ενότητα του site μας.
Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση
Δικαιούχοι είναι νέες και υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις που θα υλοποιήσουν παραγωγική επένδυση μέσα στις περιοχές Ε.Σ.ΔΙ.Μ. Η πρόσκληση ορίζει τις δύο κατηγορίες ως εξής:
- Υπό σύσταση είναι οι επιχειρήσεις που θα συσταθούν μετά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης.
- Νέες είναι οι επιχειρήσεις που έκαναν έναρξη εργασιών μετά την 1η Ιανουαρίου 2025 και δεν έχουν κλείσει ακόμη πλήρη διαχειριστική χρήση.
Αν η επιχείρησή σας έχει έναρξη πριν την 1/1/2025 και τουλάχιστον μία κλεισμένη χρήση, δεν ανήκει εδώ αλλά στην πρόσκληση για υφιστάμενες μεγάλες επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, αν είναι πολύ μικρή, μικρή ή μεσαία, αρμόδιες είναι οι προσκλήσεις για ΜΜΕ, με χαμηλότερα όρια προϋπολογισμού.
Οι βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά:
- Η επένδυση υλοποιείται αποκλειστικά μέσα στις περιοχές Ε.Σ.ΔΙ.Μ. Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης.
- Ο ΚΑΔ της επένδυσης περιλαμβάνεται στο Παράρτημα XIV της πρόσκλησης, όπως επικαιροποιήθηκε με την 1η τροποποίηση. Στα έγγραφα της πρόσκλησης υπάρχει ξεχωριστό αρχείο με τους ΚΑΔ των μεγάλων επιχειρήσεων.
- Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός του σχεδίου κινείται από 5.000.000 € έως 40.000.000 €.
Επειδή η πρόσκληση απευθύνεται σε επιχειρήσεις χωρίς ιστορικό λειτουργίας, ο φάκελος στηρίζεται κυρίως στο ίδιο το επενδυτικό σχέδιο και στην τεκμηρίωση της δυνατότητας υλοποίησής του. Οι αναλυτικοί όροι επιλεξιμότητας, οι εξαιρέσεις και τα κριτήρια αξιολόγησης περιγράφονται στο κείμενο της πρόσκλησης.
Τι χρηματοδοτείται και με τι ποσοστό
Ενισχύονται επενδυτικά σχέδια με επιχορηγούμενο προϋπολογισμό από 5.000.000 € έως 40.000.000 €. Το κατώτατο όριο είναι υψηλό, και σκόπιμα: η πρόσκληση απευθύνεται σε επενδύσεις κλίμακας που μπορούν να αλλάξουν το παραγωγικό αποτύπωμα μιας ολόκληρης περιοχής.
Το ποσοστό ενίσχυσης δεν είναι ενιαίο. Ορίζεται στην αναλυτική πρόσκληση ανάλογα με την περιοχή υλοποίησης και το μέγεθος της επιχείρησης. Πριν υπολογίσετε το ύψος της επιχορήγησης, εντοπίστε στην πρόσκληση το ποσοστό που αντιστοιχεί στη δική σας περίπτωση, ή ζητήστε μας να το κάνουμε εμείς μέσω της σελίδας του προγράμματος.
Η ενίσχυση δεν χορηγείται με τον κανόνα de minimis, επομένως δεν ισχύει εδώ το ανώτατο όριο των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας. Το ύψος της επιχορήγησης προκύπτει από το ποσοστό της πρόσκλησης και τον επιλέξιμο προϋπολογισμό του σχεδίου.
| Στοιχείο | Τιμή |
|---|---|
| Ελάχιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός | 5.000.000 € |
| Μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός | 40.000.000 € |
| Συνολική δημόσια δαπάνη πρόσκλησης | 30.000.000 € |
| Ποσοστό ενίσχυσης | Ανάλογα με περιοχή και μέγεθος, όπως ορίζει η πρόσκληση |
| Καθεστώς de minimis | Όχι |
Προσέξτε ότι η συνολική δημόσια δαπάνη των 30.000.000 € είναι μικρότερη από τον μέγιστο προϋπολογισμό ενός και μόνο σχεδίου. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι θα ενταχθεί περιορισμένος αριθμός σχεδίων και ότι η ποιότητα του φακέλου έχει καθοριστική σημασία.
Επιλέξιμες δαπάνες
Οι επιλέξιμες δαπάνες οργανώνονται σε τέσσερις κατηγορίες:
- Δαπάνες προσωπικού: το κόστος του προσωπικού που συνδέεται με το επενδυτικό σχέδιο.
- Εξοπλισμός και μεταφορικά μέσα: μηχανήματα, παραγωγικός εξοπλισμός και μεταφορικά μέσα που απαιτούνται για τη λειτουργία της επένδυσης.
- Κτίρια, εγκαταστάσεις και περιβάλλων χώρος: κτιριακές υποδομές, εγκαταστάσεις και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου, καθώς και αγορά κτιρίου.
- Παροχή υπηρεσιών και λογισμικό: υπηρεσίες τρίτων που συνδέονται με την επένδυση και λογισμικό.
Οι αναλυτικοί όροι κάθε κατηγορίας, τυχόν όρια ανά κατηγορία και οι προϋποθέσεις τεκμηρίωσης περιγράφονται στην πρόσκληση και στα συνημμένα της. Για ένα σχέδιο μεγάλης κλίμακας, η κατανομή του προϋπολογισμού ανάμεσα στις τέσσερις κατηγορίες πρέπει να είναι ρεαλιστική και να συνδέεται με τεχνικές προσφορές ή μελέτες, ώστε να αντέξει στην αξιολόγηση και αργότερα στην πιστοποίηση των δαπανών.
Η δυνατότητα αγοράς κτιρίου, σε συνδυασμό με τις κατασκευαστικές δαπάνες, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για επιχειρήσεις που δεν έχουν ακόμη εγκατάσταση στην περιοχή και σχεδιάζουν να εγκατασταθούν σε αυτήν μέσω της επένδυσης.
Προθεσμίες και διαδικασία υποβολής
Οι υποβολές ξεκίνησαν στις 15 Ιουλίου 2026 και είναι ανοιχτές έως τις 16 Νοεμβρίου 2026. Η προθεσμία αυτή προέκυψε μετά από παράταση. Η πρόσκληση έχει επίσης τροποποιηθεί μία φορά (1η τροποποίηση), με επικαιροποίηση του καταλόγου των επιλέξιμων ΚΑΔ.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά, με τη διαδικασία που ορίζει η πρόσκληση. Τα έγγραφα που πρέπει να μελετήσετε είναι:
- η αρχική πρόσκληση,
- η 1η τροποποίηση της πρόσκλησης,
- τα συνημμένα αρχεία της πρόσκλησης,
- ο κατάλογος ΚΑΔ μεγάλων επιχειρήσεων της 1ης τροποποίησης.
Όλα είναι διαθέσιμα στην επίσημη σελίδα της πρόσκλησης στο espa.gr. Φορέας διαχείρισης είναι η Διαχειριστική Αρχή Προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» (ΔΑ ΕΣΠΑ-ΔΑΜ, eydam.gr).
Ο φάκελος μιας τέτοιας αίτησης περιλαμβάνει, κατά κανόνα, το επενδυτικό σχέδιο με αναλυτικό προϋπολογισμό ανά κατηγορία δαπάνης, την τεκμηρίωση του μεγέθους της επιχείρησης και της ημερομηνίας έναρξης (ή της πρόθεσης σύστασης), τα στοιχεία του τόπου εγκατάστασης και τα δικαιολογητικά που απαιτεί η πρόσκληση. Για επένδυση 5.000.000 € και άνω, η προετοιμασία θέλει χρόνο. Μην την αφήσετε για τις τελευταίες εβδομάδες πριν τη λήξη.
Τι να προσέξετε
- Τόπος εγκατάστασης. Η επένδυση πρέπει να υλοποιηθεί αποκλειστικά μέσα στις περιοχές Ε.Σ.ΔΙ.Μ. Αν μέρος της επένδυσης προγραμματίζεται εκτός των Π.Ε. Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς, Γρεβενών ή των Δήμων Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας, το σχέδιο πρέπει να αναδιαμορφωθεί.
- ΚΑΔ επένδυσης. Ελέγξτε τον ΚΑΔ στο Παράρτημα XIV, στην επικαιροποιημένη μορφή της 1ης τροποποίησης, όχι σε παλαιότερη έκδοση. Κρίνεται ο ΚΑΔ της επένδυσης, όχι απαραίτητα ο κύριος ΚΑΔ της εταιρείας.
- Ορισμός «νέας» και «υπό σύσταση». Η διάκριση γίνεται με βάση την 1η Ιανουαρίου 2025 και το αν έχει κλείσει πλήρης διαχειριστική χρήση. Μια επιχείρηση με έναρξη το 2024 και κλεισμένη χρήση ανήκει στην πρόσκληση των υφιστάμενων μεγάλων, όχι σε αυτήν.
- Ποσοστό ενίσχυσης. Μην καταρτίσετε το χρηματοδοτικό σχήμα με «υποθετικό» ποσοστό. Εντοπίστε το ακριβές ποσοστό για την περιοχή και το μέγεθός σας στην πρόσκληση, γιατί από αυτό εξαρτάται το ποσό που θα καλύψετε με δικούς σας πόρους.
- Έναρξη δαπανών. Πριν υπογράψετε συμβάσεις ή πραγματοποιήσετε δαπάνες, ελέγξτε τι ορίζει η πρόσκληση για την ημερομηνία από την οποία οι δαπάνες θεωρούνται επιλέξιμες. Δαπάνες εκτός του επιλέξιμου διαστήματος δεν επιχορηγούνται.
- Ρεαλισμός και τεκμηρίωση. Με συνολική δημόσια δαπάνη 30.000.000 € και ελάχιστο σχέδιο 5.000.000 €, ο ανταγωνισμός κρίνεται στην ποιότητα της τεκμηρίωσης: προσφορές, μελέτες, χρονοδιάγραμμα και χρηματοδοτικό σχήμα που στέκουν.
Πώς βοηθάει η Focus Consulting
Η Focus Consulting αναλαμβάνει ολόκληρη τη διαδρομή του φακέλου:
- Αξιολόγηση επιλεξιμότητας: ελέγχουμε μέγεθος, ημερομηνία έναρξης ή σύστασης, ΚΑΔ και τόπο επένδυσης πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε εργασία.
- Σύνταξη φακέλου: επενδυτικό σχέδιο, προϋπολογισμός ανά κατηγορία δαπάνης, συγκέντρωση και έλεγχος δικαιολογητικών.
- Υποβολή: ηλεκτρονική υποβολή μέσα στην προθεσμία και απάντηση σε τυχόν αιτήματα διευκρινίσεων.
- Παρακολούθηση: από την ένταξη μέχρι την εκταμίευση, με τα αιτήματα ελέγχου και πληρωμής.
Συμπληρώστε τη φόρμα στη σελίδα του προγράμματος ή επικοινωνήστε μαζί μας για μια πρώτη εκτίμηση επιλεξιμότητας χωρίς δέσμευση.
Σχετικά προγράμματα Δίκαιης Μετάβασης
Αν η επιχείρησή σας δεν ταιριάζει στην παρούσα πρόσκληση, μία από τις παρακάτω πιθανότατα ταιριάζει:
- Υφιστάμενες μεγάλες επιχειρήσεις, επενδύσεις 5–40 εκατ. €: για μεγάλες επιχειρήσεις με έναρξη πριν την 1/1/2025 και τουλάχιστον μία κλεισμένη χρήση.
- Υφιστάμενες ΜΜΕ, επενδύσεις 300.000 €–12 εκατ. €: για πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις με τουλάχιστον μία κλεισμένη χρήση.
- Νέες και υπό σύσταση ΜΜΕ, επενδύσεις 300.000 €–12 εκατ. €: για ΜΜΕ που ιδρύονται τώρα ή ξεκίνησαν μετά την 1/1/2025.
- Επιχορήγηση πρόσληψης ανέργων (ΔΥΠΑ): έως 1.185 € τον μήνα για 12 μήνες σε επιχειρήσεις κάθε μεγέθους που προσλαμβάνουν ανέργους στις ίδιες περιοχές.
- Ταμείο Δανείων Δίκαιης Μετάβασης: δάνεια 5.000 €–500.000 € με το 50% άτοκο, για ΜΜΕ, ως συμπληρωματική χρηματοδότηση.
- Ευκαιρία ενδυνάμωσης υφιστάμενων ΜΜΕ: επιχορήγηση 75% για σχέδια 2.000 €–20.000 €. Ο κύκλος έκλεισε στις 30 Ιουνίου 2026.
Θέλετε να δείτε αν η επιχείρησή σας είναι επιλέξιμη;
Στείλτε μας τα βασικά στοιχεία της επιχείρησης και θα σας απαντήσουμε αν και πώς μπορεί να ενταχθεί, χωρίς δέσμευση.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιοι είναι δικαιούχοι της πρόσκλησης για νέες και υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις;
Μεγάλες επιχειρήσεις που θα συσταθούν μετά την υποβολή της αίτησης (υπό σύσταση) ή έκαναν έναρξη μετά την 1/1/2025 χωρίς να έχουν κλείσει πλήρη διαχειριστική χρήση (νέες). Η επένδυση πρέπει να γίνει στις περιοχές Ε.Σ.ΔΙ.Μ. Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης, σε ΚΑΔ του Παραρτήματος XIV της πρόσκλησης.
Πόσο είναι η επιδότηση για νέες μεγάλες επιχειρήσεις στη Δίκαιη Μετάβαση;
Το ποσοστό ενίσχυσης ορίζεται στην αναλυτική πρόσκληση ανάλογα με την περιοχή υλοποίησης και το μέγεθος της επιχείρησης, δεν υπάρχει ενιαίο ποσοστό. Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός του σχεδίου κινείται από 5.000.000 € έως 40.000.000 € και η συνολική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης είναι 30.000.000 €.
Μέχρι πότε μπορώ να υποβάλω αίτηση;
Οι υποβολές ξεκίνησαν στις 15 Ιουλίου 2026 και λήγουν στις 16 Νοεμβρίου 2026, μετά από παράταση. Συνιστούμε να ξεκινήσετε την προετοιμασία του φακέλου το συντομότερο, γιατί ένα σχέδιο αυτής της κλίμακας απαιτεί εκτεταμένη τεκμηρίωση.
Μπορεί μια επιχείρηση που δεν έχει συσταθεί ακόμη να κάνει αίτηση;
Ναι. Η πρόσκληση προβλέπει ρητά την κατηγορία «υπό σύσταση», δηλαδή επιχειρήσεις που θα συσταθούν μετά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης. Η επιχείρηση που θα προκύψει πρέπει να είναι μεγάλη και να πληροί τους λοιπούς όρους της πρόσκλησης.
Τι δαπάνες καλύπτει το πρόγραμμα;
Τέσσερις κατηγορίες: δαπάνες προσωπικού, εξοπλισμό και μεταφορικά μέσα, κτίρια, εγκαταστάσεις, περιβάλλοντα χώρο και αγορά κτιρίου, καθώς και παροχή υπηρεσιών και λογισμικό. Οι αναλυτικοί όροι κάθε κατηγορίας περιγράφονται στην πρόσκληση και στα συνημμένα της.
Πότε ξεκινούν οι επιλέξιμες δαπάνες;
Η ημερομηνία από την οποία οι δαπάνες θεωρούνται επιλέξιμες ορίζεται στην αναλυτική πρόσκληση. Πριν αναλάβετε δεσμεύσεις ή πραγματοποιήσετε πληρωμές για την επένδυση, ελέγξτε τον σχετικό όρο, γιατί δαπάνες εκτός του επιλέξιμου διαστήματος δεν επιχορηγούνται.
Είναι ενίσχυση de minimis;
Όχι. Η πρόσκληση δεν χορηγεί την ενίσχυση με τον κανόνα de minimis, επομένως δεν ισχύει το ανώτατο όριο των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας. Το ύψος της ενίσχυσης προκύπτει από το ποσοστό που ορίζει η πρόσκληση για την περιοχή και το μέγεθος της επιχείρησης.
Πώς κάνω αίτηση για την ενίσχυση νέων μεγάλων επιχειρήσεων;
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά, με τη διαδικασία που ορίζει η πρόσκληση, και συνοδεύεται από το επενδυτικό σχέδιο, τον προϋπολογισμό και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Η Focus Consulting ελέγχει την επιλεξιμότητα, συντάσσει τον φάκελο, τον υποβάλλει εμπρόθεσμα και παρακολουθεί το έργο μέχρι την εκταμίευση.
Συμπέρασμα
Η πρόσκληση για νέες και υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις είναι μια σπάνια ευκαιρία να χρηματοδοτηθεί μια επένδυση 5 έως 40 εκατ. € στις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Η προθεσμία είναι η 16η Νοεμβρίου 2026 και ένας φάκελος αυτής της κλίμακας δεν προετοιμάζεται σε λίγες ημέρες.
Δείτε τη σελίδα του προγράμματος για τα βασικά στοιχεία και επικοινωνήστε μαζί μας για να ελέγξουμε αν η επιχείρησή σας είναι επιλέξιμη και τι ποσοστό ενίσχυσης της αντιστοιχεί.
Πηγή: η επίσημη πρόσκληση και τα έγγραφά της, όπως είναι αναρτημένα στη σελίδα του προγράμματος. Τελευταία ενημέρωση 27 Σεπτεμβρίου 2026.