16 Απριλίου 2026

Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης Αναπτυξιακού Νόμου: ανώτατα ποσοστά από 2 εκατ. €

Το καθεστώς «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης» του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022 είναι φτιαγμένο για επενδύσεις σε περιοχές που χρειάζονται περισσότερη στήριξη: ορεινές, παραμεθόριες, νησιωτικές και περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές ή από την απολιγνιτοποίηση. Εκεί οι επενδύσεις από 2.000.000 € και πάνω λαμβάνουν τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων.

Ο 2ος κύκλος του καθεστώτος, με προϋπολογισμό 150.000.000 €, δέχθηκε αιτήσεις από τις 17 Απριλίου 2026 έως τις 24 Ιουλίου 2026 και έχει κλείσει. Ο επόμενος κύκλος δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί, αλλά η λογική του καθεστώτος και οι απαιτήσεις του φακέλου είναι γνωστές, και αυτό είναι το πλεονέκτημα όσων ξεκινούν την προετοιμασία τώρα.

Στο άρθρο εξηγούμε τι είναι το καθεστώς, ποιοι μπορούν να υπαχθούν, ποια κίνητρα και ποιες δαπάνες καλύπτει, τι ίσχυσε στον 2ο κύκλο και πώς προετοιμάζεστε για τον επόμενο.

Τι είναι το καθεστώς Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης με δυο λόγια

Ο Αναπτυξιακός Νόμος 4887/2022 ενισχύει ιδιωτικές επενδύσεις μέσα από επιμέρους καθεστώτα. Τα περισσότερα ορίζονται από τον κλάδο της επένδυσης. Το καθεστώς «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης» ορίζεται από τον τόπο: αφορά επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται στις περιοχές ειδικής ενίσχυσης του άρθρου 52 του νόμου, δηλαδή σε ορεινές, παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές, καθώς και σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές ή από την απολιγνιτοποίηση, όπως αυτές απαριθμούνται στην προκήρυξη.

Η 2η προκήρυξη (απόφαση 30824/16.04.2026 του Υπουργού Ανάπτυξης, με δύο τροποποιήσεις και κωδικοποίηση) είχε συνολικό προϋπολογισμό 150.000.000 €: 75.000.000 € για φορολογική απαλλαγή και 75.000.000 € για τα λοιπά κίνητρα. Είχε προηγηθεί προδημοσίευση. Φορέας διαχείρισης είναι η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων και ΣΔΙΤ του Υπουργείου Ανάπτυξης, ενώ για επενδύσεις μικρότερου ύψους φορείς υποδοχής είναι οι Διευθύνσεις Αναπτυξιακού Προγραμματισμού των Περιφερειών.

Στόχος του καθεστώτος είναι να κατευθύνει παραγωγικές επενδύσεις σε περιοχές που διαφορετικά δύσκολα θα τις προσέλκυαν, προσφέροντας το υψηλότερο δυνατό ποσοστό ενίσχυσης που επιτρέπει ο Χάρτης Περιφερειακών Ενισχύσεων.

Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση

Το καθεστώς απευθύνεται σε επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, πολύ μικρές, μικρές, μεσαίες και μεγάλες, υφιστάμενες ή υπό σύσταση. Επιλέξιμες νομικές μορφές είναι:

• εμπορικές εταιρείες,
• συνεταιρισμοί,
• Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ),
• κοινοπραξίες.

Δύο προϋποθέσεις ξεχωρίζουν το καθεστώς από τα υπόλοιπα:

• Τόπος υλοποίησης: το επενδυτικό σχέδιο πρέπει να υλοποιείται σε περιοχή ειδικής ενίσχυσης του άρθρου 52 του ν. 4887/2022. Ο κατάλογος των περιοχών περιλαμβάνεται στην προκήρυξη και είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγξετε.
• Ελάχιστο ύψος: το σχέδιο πρέπει να είναι τουλάχιστον 2.000.000 €, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης.

Και οι δύο προϋποθέσεις πρέπει να ισχύουν ταυτόχρονα: μια μεγάλη επένδυση εκτός των περιοχών του άρθρου 52 δεν υπάγεται στο καθεστώς, όπως δεν υπάγεται και μια επένδυση κάτω από το όριο μέσα σε αυτές.

Οι επιλέξιμοι κλάδοι, οι εξαιρέσεις και οι ειδικοί όροι για υπό σύσταση φορείς και κοινοπραξίες ορίζονται στην προκήρυξη. Αν η επένδυσή σας βρίσκεται σε τέτοια περιοχή αλλά είναι μικρότερη από 2.000.000 €, ένα από τα κλαδικά καθεστώτα του νόμου μπορεί να είναι η κατάλληλη επιλογή, δείτε την τελευταία ενότητα.

Τι χρηματοδοτείται και με τι κίνητρα

Χρηματοδοτούνται αρχικές επενδύσεις: δημιουργία νέας μονάδας, επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας, διαφοροποίηση της παραγωγής ή θεμελιώδης αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας, σε κτίρια, εξοπλισμό, άυλα στοιχεία και νέες θέσεις εργασίας. Τα κίνητρα είναι τέσσερα:

• Φορολογική απαλλαγή: απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των κερδών, που αξιοποιείται σε βάθος ετών.
• Επιχορήγηση: δωρεάν παροχή χρηματικού ποσού για την κάλυψη μέρους των επιλέξιμων δαπανών.
• Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): κάλυψη μέρους των δόσεων leasing για την απόκτηση εξοπλισμού.
• Επιδότηση κόστους απασχόλησης: κάλυψη μέρους του μισθολογικού κόστους των νέων θέσεων εργασίας.

Το χαρακτηριστικό του καθεστώτος είναι το ποσοστό. Οι περιοχές ειδικής ενίσχυσης απολαμβάνουν τα ανώτατα ποσοστά που προβλέπει ο Χάρτης Περιφερειακών Ενισχύσεων 2022–2027 για την αντίστοιχη περιφέρεια και το μέγεθος της επιχείρησης. Το ακριβές ποσοστό εξακολουθεί να εξαρτάται από την περιφέρεια και το μέγεθος, γι’ αυτό ο υπολογισμός γίνεται ανά σχέδιο. Για μια πρώτη εκτίμηση δείτε τη σελίδα του προγράμματος.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του 2ου κύκλου ήταν 150.000.000 €, με 75.000.000 € για φορολογική απαλλαγή και 75.000.000 € για τα λοιπά κίνητρα. Η φοροαπαλλαγή αξιοποιείται από τα μελλοντικά κέρδη, ενώ η επιχορήγηση εισπράττεται ως ρευστότητα, οπότε το κίνητρο που θα ζητήσετε είναι απόφαση σχεδιασμού και όχι λεπτομέρεια.

Επιλέξιμες δαπάνες

Οι επιλέξιμες δαπάνες οργανώνονται σε τέσσερις κατηγορίες:

• Κτίρια: κτιριακές εγκαταστάσεις και περιβάλλων χώρος.
• Εξοπλισμός: μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός, με αγορά ή με χρηματοδοτική μίσθωση.
• Άυλα στοιχεία ενεργητικού.
• Απασχόληση: μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργεί η επένδυση.

Τα ανώτατα όρια ανά κατηγορία και οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας κάθε δαπάνης ορίζονται στην προκήρυξη. Σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές το κόστος κατασκευής και μεταφοράς εξοπλισμού είναι συχνά υψηλότερο, γι’ αυτό φροντίστε οι προσφορές που θα στηρίξουν τον προϋπολογισμό να αποτυπώνουν τις πραγματικές τοπικές συνθήκες και να μην υποεκτιμούν το κόστος.

Προθεσμίες και διαδικασία υποβολής

Ο 2ος κύκλος άνοιξε στις 17 Απριλίου 2026. Η αρχική προθεσμία ήταν η 30 Ιουνίου 2026 και πήρε παράταση έως τις 24 Ιουλίου 2026. Ο κύκλος έκλεισε στις 24 Ιουλίου 2026. Ο επόμενος κύκλος δεν έχει προκηρυχθεί και δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία.

Η διαδικασία που ίσχυσε στον 2ο κύκλο: η αίτηση υπαγωγής υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Πληροφοριακό Σύστημα Αναπτυξιακών Νόμων (opsan.mindev.gov.gr) με πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης, μελέτη σκοπιμότητας και παράβολο.

Τι μπορείτε να ετοιμάσετε από τώρα για τον επόμενο κύκλο:

• επιβεβαίωση ότι ο τόπος της επένδυσης περιλαμβάνεται στις περιοχές ειδικής ενίσχυσης της τελευταίας προκήρυξης,
• έλεγχο του μεγέθους της επιχείρησης και της νομικής μορφής του φορέα,
• προϋπολογισμό ανά κατηγορία δαπάνης με προσφορές και τεχνικές περιγραφές,
• μελέτη σκοπιμότητας και σχήμα χρηματοδότησης της ίδιας συμμετοχής,
• αδειοδοτήσεις και τίτλους του ακινήτου.

Το κείμενο της 2ης προκήρυξης, οι τροποποιήσεις, η κωδικοποίηση και η προδημοσίευση είναι διαθέσιμα στη σελίδα των προκηρύξεων του Αναπτυξιακού Νόμου στο ependyseis.mindev.gov.gr.

Τι να προσέξετε

1. Ο τόπος πρώτα. Η επιλεξιμότητα κρίνεται από το αν η επένδυση υλοποιείται σε περιοχή του άρθρου 52, όπως απαριθμείται στην προκήρυξη. Ελέγξτε τον κατάλογο πριν από οτιδήποτε άλλο.
2. Χαρακτήρας αρχικής επένδυσης. Νέα μονάδα, επέκταση δυναμικότητας, διαφοροποίηση παραγωγής ή θεμελιώδης αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας. Η απλή αντικατάσταση εξοπλισμού δεν αρκεί.
3. Ελάχιστο ύψος 2.000.000 €. Ισχύει για όλα τα μεγέθη. Βεβαιωθείτε ότι οι δαπάνες που το συμπληρώνουν είναι πράγματι επιλέξιμες.
4. Μελέτη σκοπιμότητας. Υποχρεωτικό μέρος του φακέλου. Σε απομακρυσμένες περιοχές η τεκμηρίωση της αγοράς, της πρόσβασης σε πρώτες ύλες και του εργατικού δυναμικού αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
5. Παράβολο. Καταβάλλεται με την υποβολή της αίτησης. Το ύψος του ορίζεται στην προκήρυξη.
6. Δαπάνες πριν την αίτηση. Οι όροι για την έναρξη εργασιών σε σχέση με την υποβολή της αίτησης ορίζονται στην προκήρυξη. Μην δεσμεύεστε σε συμβάσεις ή πληρωμές πριν τους ελέγξετε.

Πώς βοηθάει η Focus Consulting

Η Focus Consulting αναλαμβάνει την προετοιμασία και την υποβολή του σχεδίου σας, ώστε να είστε έτοιμοι με το άνοιγμα του επόμενου κύκλου:

• Αξιολόγηση υπαγωγής: ελέγχουμε αν ο τόπος της επένδυσης ανήκει στις περιοχές ειδικής ενίσχυσης και αν το σχέδιο και ο φορέας πληρούν τους όρους του καθεστώτος.
• Υπολογισμός ενίσχυσης: υπολογίζουμε το ανώτατο ποσοστό και το ποσό για την περιφέρεια και το μέγεθός σας και συγκρίνουμε τα κίνητρα.
• Σύνταξη φακέλου: μελέτη σκοπιμότητας, τεκμηρίωση δαπανών, δικαιολογητικά.
• Υποβολή στο opsan.mindev.gov.gr μόλις ανοίξει ο κύκλος.
• Παρακολούθηση: τροποποιήσεις, έλεγχοι υλοποίησης και εκταμιεύσεις μέχρι την ολοκλήρωση.

Στείλτε μας τα βασικά στοιχεία της επένδυσης από τη φόρμα της σελίδας του προγράμματος και θα σας ενημερώσουμε και όταν προκηρυχθεί ο επόμενος κύκλος.

Τα άλλα καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου

Αν η επένδυσή σας δεν βρίσκεται σε περιοχή ειδικής ενίσχυσης ή είναι μικρότερη από 2.000.000 €, τα κλαδικά καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022 είναι η επόμενη επιλογή. Όλα τα προγράμματα Αναπτυξιακού Νόμου που παρακολουθούμε είναι συγκεντρωμένα σε μία σελίδα.

• Αγροδιατροφή, 2ος κύκλος: ανοιχτό έως τις 30 Νοεμβρίου 2026, για πρωτογενή παραγωγή, μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, αλιεία και υδατοκαλλιέργεια, από 50.000 €.
• Μεταποίηση, Εφοδιαστική Αλυσίδα, 4ος κύκλος: για μεταποιητικές μονάδες και επενδύσεις logistics, από 50.000 €.
• Μεγάλες Επενδύσεις, 2ος κύκλος: επενδυτικά σχέδια με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 15.000.000 €.

Οι κύκλοι της Μεταποίησης και των Μεγάλων Επενδύσεων έκλεισαν επίσης στις 24 Ιουλίου 2026. Ο επόμενος κύκλος τους δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί.

Συχνές ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Το καθεστώς Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης είναι η πιο γενναιόδωρη επιλογή του Αναπτυξιακού Νόμου για όσους επενδύουν σε ορεινές, παραμεθόριες, νησιωτικές και πληγείσες περιοχές, με τα ανώτατα ποσοστά του Χάρτη για σχέδια από 2.000.000 €. Ο 2ος κύκλος έκλεισε στις 24 Ιουλίου 2026 και ο επόμενος δεν έχει ανακοινωθεί, οπότε τώρα είναι η στιγμή για την προετοιμασία. Δείτε τη σελίδα του προγράμματος ή επικοινωνήστε μαζί μας για να ελέγξουμε αν η περιοχή και το σχέδιό σας υπάγονται.

Πηγή: η επίσημη πρόσκληση και τα έγγραφά της, όπως είναι αναρτημένα στη σελίδα του προγράμματος. Τελευταία ενημέρωση 27 Σεπτεμβρίου 2026.

← Όλα τα νέα