ΕΣΠΑ Νοτίου Αιγαίου: επιχορήγηση έως 80% για έρευνα και καινοτομία σε ΜΜΕ
Η δράση «Ενίσχυση συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων στους τομείς προτεραιότητας» του ΕΣΠΑ Νοτίου Αιγαίου χρηματοδοτεί έργα έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας σε υφιστάμενες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Η ένταση ενίσχυσης κυμαίνεται από 35% έως 80%, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης, το είδος της έρευνας και το αν υπάρχει συνεργασία με ερευνητικό φορέα.
Οι υποβολές ξεκινούν στις 9 Οκτωβρίου 2026 και ολοκληρώνονται στις 11 Δεκεμβρίου 2026. Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε έργου κυμαίνεται από 50.000 € έως 400.000 €, ενώ η συνολική δημόσια δαπάνη της πρόσκλησης ανέρχεται σε 2.000.000 €.
Στο άρθρο αυτό συγκεντρώνουμε τα βασικά σημεία της πρόσκλησης: ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν, τι χρηματοδοτείται, ποιες δαπάνες είναι επιλέξιμες, πώς γίνεται η υποβολή και σε τι πρέπει να προσέξετε πριν ξεκινήσετε την προετοιμασία του φακέλου.
Τι είναι το πρόγραμμα με δυο λόγια
Η δράση εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο» 2021–2027 και υλοποιείται από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος (ΕΥΔ Προγράμματος «Νότιο Αιγαίο»). Στόχος της είναι να φέρει πιο κοντά τις επιχειρήσεις των νησιών με τα πανεπιστήμια και τους ερευνητικούς οργανισμούς, ώστε να αναπτυχθούν νέα ή βελτιωμένα προϊόντα και υπηρεσίες μέσα από συστηματική έρευνα.
Η συνολική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 2.000.000 €. Τα έργα πρέπει να εντάσσονται στους τομείς προτεραιότητας της Περιφέρειας, όπως ορίζονται στη στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης (RIS3): τουρισμός εμπειρίας, αγροδιατροφή, αλιεία και υδατοκαλλιέργειες, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Οι ενισχύσεις χορηγούνται με βάση τον Γενικό Απαλλακτικό Κανονισμό 651/2014 (άρθρα 25 και 28) και όχι με τον κανονισμό de minimis. Αυτό σημαίνει ότι η ενίσχυση δεν επιβαρύνει το σωρευτικό όριο de minimis της τριετίας, αλλά η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται από τους κανόνες του ΓΑΚ ανά κατηγορία έρευνας και μέγεθος επιχείρησης.
Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση
Δικαιούχοι είναι υφιστάμενες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Οι νομικές μορφές που γίνονται δεκτές ορίζονται στην πρόσκληση. Οι τρεις βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής είναι:
- δύο πλήρεις κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις,
- επιλέξιμος ΚΑΔ για τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από την υποβολή,
- τουλάχιστον δύο ΕΜΕ (ετήσιες μονάδες εργασίας) εξαρτημένης εργασίας το έτος ν-2.
Μία ΕΜΕ αντιστοιχεί σε έναν εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης για ολόκληρο το έτος. Εργαζόμενοι μερικής ή εποχικής απασχόλησης προσμετρώνται αναλογικά, οπότε μια επιχείρηση με αρκετούς εποχικούς εργαζόμενους μπορεί να μην φτάνει τις δύο ΕΜΕ, παρότι απασχολεί περισσότερα από δύο άτομα μέσα στη χρονιά.
Η επιχείρησή σας μπορεί να συμμετάσχει με τρεις τρόπους:
- Μόνη της, εφόσον διαθέτει δικό της ερευνητικό τμήμα.
- Με σύμβαση με πανεπιστήμιο ή ερευνητικό οργανισμό, ο οποίος αναλαμβάνει μέρος της έρευνας.
- Ως σύμπραξη δύο ή περισσότερων επιχειρήσεων, με ή χωρίς τη συμμετοχή ερευνητικού φορέα.
Οι επιλέξιμοι ΚΑΔ δεν παρατίθενται στη σύνοψη της δράσης. Ορίζονται στην πρόσκληση και στο υποστηρικτικό υλικό των προτεραιοτήτων της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης που τη συνοδεύει. Επειδή η σύνδεση του ΚΑΔ επένδυσης με συγκεκριμένη προτεραιότητα RIS3 αποτελεί προϋπόθεση ένταξης, ο έλεγχος αυτός πρέπει να γίνει πριν από οποιοδήποτε άλλο βήμα.
Τι χρηματοδοτείται και με τι ποσοστό
Χρηματοδοτούνται έργα έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας που οδηγούν σε νέα ή βελτιωμένα προϊόντα και υπηρεσίες στους τέσσερις τομείς προτεραιότητας. Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός εξαρτάται από το σχήμα με το οποίο συμμετέχετε:
| Σχήμα συμμετοχής | Επιχορηγούμενος προϋπολογισμός |
|---|---|
| Μία επιχείρηση | 50.000 € έως 250.000 € |
| Σύμπραξη επιχειρήσεων | 80.000 € έως 400.000 € |
Η ένταση ενίσχυσης κυμαίνεται από 35% έως 80%. Το χαμηλότερο ποσοστό (35%) αντιστοιχεί σε πειραματική ανάπτυξη από μεσαία επιχείρηση, ενώ το υψηλότερο (80%) σε βιομηχανική έρευνα με συνεργασία από μικρή ή πολύ μικρή επιχείρηση. Τα ενδιάμεσα ποσοστά ανά κατηγορία έρευνας και μέγεθος επιχείρησης ορίζονται στην πρόσκληση.
Η συνολική δημόσια δαπάνη της δράσης είναι 2.000.000 €. Η αξιολόγηση είναι συγκριτική: τα έργα βαθμολογούνται, κατατάσσονται και χρηματοδοτούνται με σειρά βαθμολογίας μέχρι να εξαντληθεί ο προϋπολογισμός. Τα αναλυτικά ποσοστά και τα κριτήρια αξιολόγησης θα τα βρείτε στη σελίδα του προγράμματος.
Επιλέξιμες δαπάνες
Οι επιλέξιμες κατηγορίες δαπανών ακολουθούν τη λογική των έργων έρευνας και ανάπτυξης του ΓΑΚ 651/2014:
- Προσωπικό: ερευνητές, τεχνικοί και υποστηρικτικό προσωπικό, για τον χρόνο που απασχολούνται στο έργο.
- Όργανα και εξοπλισμός: για όσο διάστημα χρησιμοποιούνται στο έργο.
- Κτίρια, γήπεδα και εγκαταστάσεις: επίσης για όσο διάστημα χρησιμοποιούνται στο έργο.
- Έρευνα επί συμβάσει και μελέτη σκοπιμότητας: η αγορά ερευνητικών υπηρεσιών από πανεπιστήμιο ή ερευνητικό οργανισμό και η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας.
- Έμμεσες δαπάνες: 20% επί των επιλέξιμων δαπανών έρευνας.
Σημειώστε ότι ο εξοπλισμός και τα κτίρια δεν επιχορηγούνται ως αγορά παγίων στο σύνολό τους, αλλά μόνο για το διάστημα που χρησιμοποιούνται στο έργο, όπως ορίζεται στην πρόσκληση. Αυτό διαφοροποιεί τη δράση από τις κλασικές προσκλήσεις εκσυγχρονισμού, όπου ο εξοπλισμός επιχορηγείται ως επένδυση.
Το ποσοστό των έμμεσων δαπανών (20%) υπολογίζεται επί των επιλέξιμων δαπανών έρευνας και προστίθεται στον προϋπολογισμό του έργου, με τους όρους που θέτει η πρόσκληση.
Προθεσμίες και διαδικασία υποβολής
Η δράση είναι προγραμματισμένη: οι υποβολές ξεκινούν στις 9 Οκτωβρίου 2026 και λήγουν στις 11 Δεκεμβρίου 2026, ώρα 23:59. Δεν έχει ανακοινωθεί παράταση.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ). Ο φάκελος βασίζεται στο έντυπο υποβολής πρότασης (Παράρτημα Ι της πρόσκλησης) και συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά που ορίζει η πρόσκληση για την επιχείρηση και, όπου υπάρχει, για τον ερευνητικό φορέα ή τους εταίρους της σύμπραξης.
Μαζί με την πρόσκληση διατίθεται και υποστηρικτικό υλικό για τις προτεραιότητες της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης. Είναι το εργαλείο με το οποίο θα τεκμηριώσετε τη σύνδεση του έργου σας με συγκεκριμένη προτεραιότητα. Την επίσημη πρόσκληση και όλα τα συνοδευτικά αρχεία θα βρείτε στην ιστοσελίδα της πρόσκλησης στο espa.gr.
Επειδή η αξιολόγηση είναι συγκριτική και το ερευνητικό αντικείμενο απαιτεί συνεννόηση με τον ερευνητικό φορέα, η προετοιμασία καλό είναι να ξεκινήσει πριν ανοίξει το σύστημα υποβολών. Το περιθώριο των δύο μηνών είναι μικρό για ένα έργο που πρέπει να σχεδιαστεί από κοινού με πανεπιστήμιο ή ερευνητικό κέντρο.
Για διευκρινίσεις επί της πρόσκλησης, αρμόδια είναι η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠ Νοτίου Αιγαίου (τηλ. 22813 60800, pna.research@elanet.gr).
Τι να προσέξετε
- Σύνδεση με RIS3 και ΚΑΔ επένδυσης. Το σχέδιο πρέπει να τεκμηριώνει ρητά τη σύνδεσή του με συγκεκριμένη προτεραιότητα RIS3 και με τον ΚΑΔ της επένδυσης. Είναι προϋπόθεση ένταξης, όχι απλώς κριτήριο βαθμολόγησης.
- Οι δύο ΕΜΕ. Οι δύο ετήσιες μονάδες εργασίας εξαρτημένης εργασίας ελέγχονται στο έτος ν-2. Αν η επιχείρηση λειτουργεί με ελάχιστο προσωπικό ή με εποχικές συμβάσεις, υπολογίστε τις ΕΜΕ πριν αποφασίσετε.
- Ο ΚΑΔ πρέπει να προϋπάρχει. Ο επιλέξιμος ΚΑΔ πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον έναν χρόνο. Η προσθήκη ΚΑΔ λίγο πριν από την υποβολή δεν αρκεί.
- Ποιος αναπτύσσει το προϊόν. Τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες πρέπει να αναπτύσσονται από την ίδια την επιχείρηση ή σε συνεργασία με ερευνητικό φορέα. Ένα σχέδιο χωρίς δική σας ερευνητική συμμετοχή δεν ταιριάζει στη λογική της δράσης.
- Χρόνος υλοποίησης 24 μήνες. Η επένδυση ολοκληρώνεται μέσα σε 24 μήνες από την έγκριση. Σχεδιάστε τα στάδια του έργου ώστε να χωρούν σε αυτό το διάστημα.
- Το ποσοστό δεν είναι ενιαίο. Το 80% αφορά μόνο βιομηχανική έρευνα με συνεργασία σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μια μεσαία επιχείρηση σε πειραματική ανάπτυξη λαμβάνει 35%. Υπολογίστε την ιδιωτική συμμετοχή με βάση τη δική σας περίπτωση και όχι με το ανώτατο ποσοστό.
Πώς βοηθάει η Focus Consulting
Η Focus Consulting αναλαμβάνει ολόκληρη τη διαδρομή του φακέλου, από τον πρώτο έλεγχο μέχρι την εκταμίευση:
- αξιολόγηση επιλεξιμότητας (κλεισμένες χρήσεις, ΚΑΔ, ΕΜΕ, σύνδεση με προτεραιότητα RIS3),
- σύνταξη του φακέλου και του εντύπου υποβολής, σε συνεργασία με τον ερευνητικό φορέα όπου χρειάζεται,
- ηλεκτρονική υποβολή στο ΟΠΣΚΕ μέσα στην προθεσμία,
- παρακολούθηση της υλοποίησης, αιτήματα επαλήθευσης και τροποποιήσεις μέχρι την εκταμίευση της ενίσχυσης.
Αν θέλετε να μάθετε αν η επιχείρησή σας πληροί τις προϋποθέσεις, συμπληρώστε τη φόρμα στη σελίδα του προγράμματος. Μπορείτε επίσης να δείτε όλα τα προγράμματα ΕΣΠΑ που παρακολουθούμε.
Σχετικά προγράμματα
Αν η επιχείρησή σας δεν έχει ερευνητικό αντικείμενο αλλά θέλει να εκσυγχρονίσει τις υποδομές της, δείτε την παράλληλη δράση του ίδιου Προγράμματος: ΕΣΠΑ Νοτίου Αιγαίου: επιχορήγηση 60% σε υφιστάμενες ΜΜΕ στους τομείς προτεραιότητας, με υποβολές έως 30 Οκτωβρίου 2026 και τους ίδιους τομείς προτεραιότητας.
Για τη χρηματοδότηση της ιδιωτικής συμμετοχής μέσω τραπεζικού δανεισμού, χρήσιμο μπορεί να είναι το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ Ταμείο Εγγυοδοσίας, που παρέχει εγγύηση σε δάνεια ΜΜΕ σε όλη την Ελλάδα.
Θέλετε να δείτε αν η επιχείρησή σας είναι επιλέξιμη;
Στείλτε μας τα βασικά στοιχεία της επιχείρησης και θα σας απαντήσουμε αν και πώς μπορεί να ενταχθεί, χωρίς δέσμευση.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιοι είναι δικαιούχοι της δράσης έρευνας και καινοτομίας του ΕΣΠΑ Νοτίου Αιγαίου;
Υφιστάμενες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με δύο πλήρεις κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις, επιλέξιμο ΚΑΔ για τουλάχιστον έναν χρόνο και τουλάχιστον δύο ΕΜΕ εξαρτημένης εργασίας το έτος ν-2. Συμμετέχουν μόνες τους, με σύμβαση με ερευνητικό φορέα ή ως σύμπραξη επιχειρήσεων.
Πόσο είναι η επιδότηση;
Η ένταση ενίσχυσης κυμαίνεται από 35% έως 80%. Το 35% αφορά πειραματική ανάπτυξη από μεσαία επιχείρηση και το 80% βιομηχανική έρευνα με συνεργασία από μικρή ή πολύ μικρή επιχείρηση. Τα ενδιάμεσα ποσοστά ορίζονται στην πρόσκληση ανά κατηγορία έρευνας και μέγεθος επιχείρησης.
Ποιος είναι ο ελάχιστος και ο μέγιστος προϋπολογισμός του έργου;
Για μία επιχείρηση ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός είναι από 50.000 € έως 250.000 €. Για σύμπραξη επιχειρήσεων είναι από 80.000 € έως 400.000 €. Η συνολική δημόσια δαπάνη της δράσης ανέρχεται σε 2.000.000 €.
Μέχρι πότε και πώς υποβάλλεται η αίτηση;
Οι υποβολές ξεκινούν στις 9 Οκτωβρίου 2026 και λήγουν στις 11 Δεκεμβρίου 2026. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ), με βάση το έντυπο υποβολής πρότασης του Παραρτήματος Ι της πρόσκλησης.
Μπορεί μια νέα επιχείρηση να συμμετάσχει;
Όχι. Η δράση απευθύνεται σε υφιστάμενες επιχειρήσεις με δύο πλήρεις κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις, επιλέξιμο ΚΑΔ για τουλάχιστον έναν χρόνο και δύο ΕΜΕ το έτος ν-2. Νέες και υπό σύσταση επιχειρήσεις δεν καλύπτουν αυτές τις προϋποθέσεις.
Τι δαπάνες καλύπτονται;
Δαπάνες προσωπικού (ερευνητές, τεχνικοί, υποστηρικτικό προσωπικό), όργανα και εξοπλισμός, κτίρια, γήπεδα και εγκαταστάσεις για όσο χρησιμοποιούνται στο έργο, έρευνα επί συμβάσει και μελέτη σκοπιμότητας, καθώς και έμμεσες δαπάνες 20% επί των δαπανών έρευνας.
Είναι de minimis;
Όχι. Οι ενισχύσεις χορηγούνται με βάση τον Γενικό Απαλλακτικό Κανονισμό 651/2014, άρθρα 25 και 28. Επομένως δεν επιβαρύνουν το σωρευτικό όριο de minimis της τριετίας, αλλά η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται από τους κανόνες του ΓΑΚ.
Είναι υποχρεωτική η συνεργασία με πανεπιστήμιο ή ερευνητικό φορέα;
Όχι. Μια επιχείρηση με δικό της ερευνητικό τμήμα μπορεί να υποβάλει έργο μόνη της. Η συνεργασία με ερευνητικό φορέα όμως είναι μία από τις προϋποθέσεις για το ανώτατο ποσοστό 80%, που αφορά βιομηχανική έρευνα με συνεργασία σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Συμπέρασμα
Η δράση συνεργασίας επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων του Νοτίου Αιγαίου προσφέρει ένταση ενίσχυσης έως 80% σε έργα που δύσκολα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από ίδια κεφάλαια. Οι προϋποθέσεις όμως είναι συγκεκριμένες: κλεισμένες χρήσεις, ΕΜΕ, ΚΑΔ και τεκμηριωμένη σύνδεση με προτεραιότητα RIS3.
Οι υποβολές ξεκινούν στις 9 Οκτωβρίου 2026 και λήγουν στις 11 Δεκεμβρίου 2026. Επισκεφθείτε τη σελίδα του προγράμματος για τα πλήρη στοιχεία ή επικοινωνήστε μαζί μας για μια πρώτη αξιολόγηση επιλεξιμότητας της επιχείρησής σας.
Πηγή: η επίσημη πρόσκληση και τα έγγραφά της, όπως είναι αναρτημένα στη σελίδα του προγράμματος. Τελευταία ενημέρωση 27 Σεπτεμβρίου 2026.